Home > Heksen in Limburg
| |
|
Home > Heksen in Limburg |
Heksen in Limburg, vroeger en nu...
|
|||
Ga er maar even voor zitten hoor, dit is geen twee-minuten verhaaltje. Integendeel, dit is een van die dagen die eruit springt. Zoals een klein jongetje mij vandaag vroeg: “Wat doet een heks nou de hele dag?” Wel, dat zal ik je zo verhalen. En het begon natuurlijk al twee maanden terug, of vorige week, het is maar net hoe je het bekijkt, met een uitnodiging, of met een kapotte wasmachine…
|
 |
||
|
Nou ja, dat is dan pech. Deze wasmachine ging 6 jaar mee, de vorige 16, de trommeldroger al 23 jaar, dus we mogen niet klagen. Via internet bestellen we een nieuwe, en ondertussen kan ik aan de slag met het loskoppelen van de huidige wasmachine, en met het schoonmaken van een paar jaar stof op plekken waarvan je geen flauw idee had dat die bestonden. Je wilt niet wéten wat je allemaal tegenkomt als je je wasmachine verplaatst. Om over het geld in het filter maar te zwijgen, alle verloren winkelwagenmuntjes vond ik ineens terug! Helaas bleek ook bij het loskoppelen dat de kraan van de wateraansluiting lekte. Behoorlijk lekte, wel twee volle emmers per dag…
Twee maanden geleden waren we in het Limburgs Museum, voor een dagje uit met de Pagan Federation International. We bezochten de tentoonstelling over de Kelten. Het Limburgs Museum is bijzonder kind-vriendelijk, de tentoonstelling was leuk en geanimeerd opgezet, met aardige computerspelletjes erbij, een prachtige collectie voorwerpen, een film, en nog veel meer. Een behoorlijke groep heksen en ander pagan gespuis verzamelde zich en bezocht de tentoonstelling, en genoot tussendoor van de warme zomerzon op het buitenterras, en van de uitstekende keuken van het museumrestaurant. Sef Derkx die vanuit het museum het geheel verzorgde en ons bezoek begeleidde, nodigde ons tijdens het inleidende gesprek ook direct uit om mee te komen doen met de tentoonstelling over heksen, die in de lente georganiseerd zou worden. En natuurlijk wilden we daarbij van de partij zijn! Deze tentoonstelling zou in de herfst al gepresenteerd worden aan de pers, en aan het publiek. Op Hallowe’en, jawel. En of wij als heksen het leuk vonden om aan die perspresentatie mee te werken, en wat vragen van “het publiek”, de schoolkinderen, te beantwoorden, gedurende een heksenlunch… De rest van die dag verliep in uitstekende sfeer, na sluitingstijd van het museum verpoosden we nog enige tijd op het terras van een kroeg in het hart van Venlo, om nader kennis te maken met iedereen en weer eens lekker bij te kletsen.
Een paar weken terug ontving ik dan de uitnodiging en verdere details over de tentoonstelling over hekserij. En zo kwam het dus dat ik vanmorgen mijn nette pak klaarlegde, en wat heksenattributen inpakte, mijn email beantwoordde en het Silver Circle forum nog even nakeek, en vervolgens me realiseerde dat ik nog een uurtje over had. Nog steeds in spijkerbroek en oude gymschoenen stapte ik de kelder in om het water af te sluiten, om nu eindelijk de lekkende wasmachinekraan te repareren. Kraanleertjes, waterpomptang, baco, kraanvet en tape had ik al bijeengezocht. Uiteraard hoopte ik op een simpele operatie, maar mocht het fout gaan, kon ik later op de dag altijd verder werken. Helaas moest de hele kraan er wel af omdat er anders niet goed aan viel te werken. Maar na vervanging van het leertje en het terugplaatsen van de kraan, met veel tape (na drie keer proberen) werkte alles weer normaal en was de lekkage verholpen. EUR 49,00 voorrijkosten ex. BTW kon ik in mijn zak steken, yesss! Nadat ik me verder klaar had gemaakt en de heksenspulletjes in de auto had geladen konden we vertrekken. Mijn partner-in-crime, Flora, was inmiddels aangekomen. Zij had er al anderhalf uur file-rijden op zitten, ik mocht de komende anderhalf uur naar Venlo doen. De reis was niet echt spannend, heerlijk om weer bij te praten, maar het was wel druk op de weg, en druilerig grijs motregenweer. Het was de feitelijke datum van Hallowe’en maar de voorspelde storm liet nog op zich wachten. En natuurlijk waren we te laat. De vorige keer had ik in een uur en een kwartier naar Venlo gereden. Nee, je wilt niet weten hoe hard dat was. Maar vanwege de drukte lukte dat van geen kanten vandaag. Gelukkig was er een half uur speling tussen de ontvangst van de gasten, en het begin van de show in Venlo, en zo kwamen we toch nog om tien voor twaalf aan, twintig minuten te laat maar ruim op tijd voor het begin van de perspresentatie om 12.00.
Het museumcafé was leuk versierd met grote spinnewebben, kaarsen, allerlei Hallowe’en-attributen, en twee schoolklassen 8-10 jarigen zaten al vol verwachting luid kwebbelend aan de tafels. Allemaal uitgedost als heksen natuurlijk! Want de perspresentatie was een combinatie van presentatie en heksenlunch, compleet met heksensoep! En tussen de tafels door liepen vier camera-crews en diverse interviewers en fotografen, van landelijke en regionale media. De presentatie begon met een welkomstwoord van Sef Derkx die nauw betrokken is bij dit hele evenement, en een korte introductiefilm over wat het winkelpubliek zoals denkt bij het woord heks. Daarna volgde een mooi geacteerde monoloog van Kees Verbeek. In eenvoudig middeleeuws gewaad en met een groot boek als requisiet vertelde hij de kinderen op humoristische, maar soms ook heel indringende wijze, hoe het heeft kunnen gebeuren dat er in Roermond aan het begin van de 17e eeuw nog 64 heksen ter dood zijn veroordeeld, en verbrand. Na een kort intermezzo waarin de soep werd opgediend, was het de beurt aan de moderne heksen, de heksen van nu, om iets over hun hekserij te vertellen. In de vorm van een interview, en via vragen die de kinderen rechtstreeks konden stellen, hebben Flora en ik geprobeerd iets over te brengen. Over hoe je een heks wordt. Over hoe ik dat van anderen heb geleerd, en hoe Flora door mij is opgeleid. Over dat je de hekserij dus inderdaad van iemand anders moet leren. Dat kinderen dan onvermijdelijk ook vragen van welk voetbalteam je fan bent, en of je op een bezem ook kunt vliegen, wat een heks eet, en of je als heks kinderen haat, hoort er natuurlijk bij. Maar veel vragen gingen ook over hoe je heks wordt, en hoe toveren werkt.
Je merkt dat de kinderen erg in de Harry Potter sfeer zitten, meer zelfs dan in de sprookjes-sfeer die ik vanuit mijn eigen jeugd ken. Wat ik ook merkte is dat ik het heel erg moeilijk vond om de dingen op een manier te zeggen die kinderen kunnen begrijpen, en die ze aanspreekt. Want daarvoor moet ik juist de dingen die ik zelf belangrijk vind, het aspect van religie, de spirituele ontwikkelingsweg, de zoektocht naar de heks in jezelf, allemaal laten liggen. De Moderne Hekserij wordt in de media vaak afgebeeld als een hype voor tieners, en ik merkte dat ik daar nu zelf aan mee deed. Dat deed ik uit respect voor het karakter van de presentatie, die echt voor kinderen was opgezet, zeker wel, en het was beslist leuk om op die onbevangen kindervragen in te gaan, maar toch ook met enigszins gemengde gevoelens omdat de kern waar het voor mijzelf om draait, niet aan bod kwam. Daarna volgde een reeks van interviews door de diverse camera-ploegen. Het eerste interview dwaalde al direct af naar de serieuze kant van de Moderne Hekserij, de religie, de spirituele kant, en dat moest dus ook prompt overnieuw. “Helaas”, zo vond de cameraman, “we maken een item voor kinderen, dan kan ik niet met religie aan komen zetten, sorry”. Dat is uiteraard best te begrijpen en dus deden Flora en ik het opnieuw. Onze antwoorden waren wel beduidend korter - maar misschien ook meer to-the-point, wie zal het zeggen? Daarna raakten we elkaar kwijt. Flora deed nog een paar interviews en ik deed er ook nog één waar ik wél iets meer kon zeggen over wat wicca nu eigenlijk is. Ondertussen was voor de kinderen de lunch aan de gang, en na alle interviews konden wij eindelijk ook aanschuiven! Ondertussen ging de presentatie verder. Er kwam nog een curator van het museum die een aantal authentieke folterinstrumenten liet zien. En we hadden via persberichten al gehoord dat de burgemeester van Roermond aanwezig zou zijn. Wel, die had belet maar hij had zijn wethouder gestuurd. En deze verhaalde nogmaals over de 64 heksen die vierhonderd jaar voorheen, rond 1613, waren schuldig bevonden en verbrand. Hij toonde een authentiek exemplaar van het Malleus Maleficarum, dat in Roermond in die tijd was gebruikt om de heksen te veroordelen. En ofschoon het in zoveel woorden niet om een echt excuus ging, was het volslagen duidelijk dat de gemeente Roermond deze dag, Hallowe’en, en deze gelegenheid, een perspresentatie voor een tentoonstelling over heksen, aan wilde grijpen om de hand in eigen boezem te steken. De wethouder noemde het heksenproces van vier eeuwen terug een zwarte bladzijde in de geschiedenis, en een treurige gebeurtenis.
Opnieuw kregen de kinderen de gelegenheid tot het stellen van vragen. Over de favoriete sport en het favoriete eten van de enigszins gezette wethouder. Oesters, yak! En denksport, dat zie je zo! Ondertussen voelde ik me aangespoord worden, ik onderbrak ik mijn lunch en maakte ik me op om, geheel onvoorbereid overigens, toch het gebaar van de wethouder publiekelijk te gaan bedanken. Ik weet niet exact meer hoe ik dat verhaal wilde starten of beëindigen. Soms begin je iets te zeggen of te schrijven en neemt “iets” het van je over. Ik herken het gevoel wel als het gebeurt, en het begon deze keer op het moment dat de kinderen vragen mochten stellen aan de wethouder. Toen dacht ik bij mezelf, hier wordt historie geschreven, en niemand besteedt er aandacht aan, de enigen die luisteren zijn twee schoolklassen! Hier komt een vertegenwoordiger van een stad, van Roermond, publiek excuus maken, na 400 jaar, voor de heksenjachten in zijn stad. En wij zijn hier, als Moderne Heksen, als de enigen die een beetje doorhebben wat voor tragedie zich daar, en toen, moet hebben afgespeeld. En wij zouden niet inspringen, hier niks over zeggen, niet uit naam van deze onschuldigen bedanken voor dit excuus, maar dit moment in de geschiedenis voorbij laten glijden? Absoluut geen sprake van, hier hoorde iemand op te reageren! En dus seinde ik Flora in dat ik even naar voren ging om een dankwoord te zeggen. Nadat het laatste kind zijn vraag aan de wethouder gesteld had, vroeg ik Sef of ik even de vloer mocht hebben. Hij overhandigde mij de microfoon, en dit is ongeveer wat ik zei. Ik begon met de wethouder natuurlijk te bedanken voor het memoreren van deze heksenjacht, en te bedanken voor het excuus dat er in feite werd aangeboden. En ik deed dat natuurlijk niet omdat ik als moderne heks afstam van de heksen die er vier eeuwen eerder in Roermond ter dood werden gebracht, maar omdat ik als mens, als Nederlander, afstam van deze mensen. Ik legde uit dat vandaag, Hallowe’en, of Samhain zoals wij dat noemen, voor ons een heel belangrijke feestdag is. Het is een dag waarop wij onze voorouders gedenken, en onze voorouders eren. Een dag waarop we ons realiseren dat onze voorouders ook idealen hadden, en daarvoor vochten, dat ze net als wij hebben geprobeerd om de wereld om zich heen een beetje beter te maken. En dat het dankzij hun werk is, dat wij kunnen genieten van al het moois, en ook van de grote welvaart, die wij om ons heen zien. Dat wij een behoorlijk prettig leven kunnen leiden, zeker als we dat met onze voorouders vergelijken, mede dankzij hun inspanningen. En dat voor ons deze dag, Hallowe’en, de dag is om daar eens aan te denken, en dankbaar voor te zijn. En dat we op een dag als deze ook terug mogen denken aan al diegenen die in hun strijd voor een betere wereld, het leven hebben gelaten. Daarbij mogen we ook terugdenken aan deze vierenzestig heksen die in 1613 in Roermond zijn veroordeeld en verbrand. Ik bedankte de wethouder opnieuw dat hij hier aandacht aan heeft willen besteden, en in feite door de publieke spijtbetuiging deze periode heeft kunnen afsluiten. Dat hiermee in zekere zin recht en eer is gedaan aan deze mensen, en deze zwarte bladzijde naar behoren is afgehandeld, en dat het open boek nu gesloten kan worden.
Ik weet niet meer exact hoe ik het verhaal beëindigde maar in elk geval werd uit de brede glimlach van de wethouder duidelijk dat hij het gebaar waardeerde, en dat hij begreep dat het excuus van de gemeente Roermond duidelijk gehoord was daar waar het nodig was. Diverse andere volwassenen waren ook blij en ingenomen met het dankwoord en realiseerden zich dat er vandaag toch een klein stukje geschiedenis werd geschreven. Daarna begonnen de kinderen te vertrekken naar het museum. De wethouder werd nog geïnterviewd, de cameraploegen schoten nog een paar sfeerplaatjes van de locatie, en Flora en ik gingen verder met onze lunch. En kort daarna vertrokken we. Gelukkig had de politie in Venlo het druk, want ze hadden mijn verlopen parkeerkaartje niet gezien. En de zon scheen, het was mooi weer, aangenaam met een frisse wind. De terugreis was plezierig, het is altijd opvallend hoeveel fijner je jezelf voelt als het mooi weer is, en met goed gezelschap doen een paar file’s er niet zoveel toe. Vele gesprekken verder kom je dan vanzelf weer thuis aan. En jawel, terug naar het normale leven. Nog even boodschappen doen, controleren of de kraan die je vanmorgen hebt gerepareerd inderdaad niet lekt, de poezen voeren, de meegenomen heksenspulletjes uitpakken en opbergen, de email even nakijken, koken, even het nieuws bekijken – wel een item over Hallowe’en, maar nog niks over het museum – en een verslag schrijven.
Meestal doe ik dat niet, zo’n verslag schrijven, maar zo’n enkele keer gebeurt er iets zoals vandaag. Iets dat voor mijzelf belangrijk is. Nee, het is niet wereldschokkend, en wellicht is het morgen of overmorgen al vergeten. Maar als niemand er bij stil staat, als niemand het aanwijst en zegt “Hé, dat is belangrijk”, dan is het vast en zeker vandáág al vergeten. En dat zou jammer zijn. Want die 64 heksen in Roermond, die hebben over de eeuwen heen nog best een boodschap voor ons. Misschien voor jou een andere boodschap dan voor mij. Maar het minste dat we kunnen doen, is proberen daarnaar te luisteren, door ze te gedenken op een dag zoals vandaag, op Hallowe’en, op ons Samhain-feest. |
|||
|
Blessed be
De rode sterretjes verwijzen altijd naar de top van de huidige pagina! |
|||
